Essenties vind je in het kleinste meest gewone / zei iemand, zelfs een aardappel heeft zwaartekracht [Regels van Esther Jansma uit Aardappelkunde, 2008. Tjalf Sparnaay, Draadjesvlees, 2007. Gisteren had ik het over geschrapte aardappelen. Geen idee waar dat woord ineens vandaan kwam. En met het woord kwam ook het geluid van de groenteboer, de lawaaierige vaak enigszins gebutste machine waar de aardappels ongeschild ingingen en geschrapt uitkwamen. Lang geleden dat ik het gerolderdebolder door de metalen trommel heb gehoord.]

Weg

Niet altijd wijst de weg zich vanzelf. Er zijn er
die zich verliezen in steeds meer en steeds
minder doorzichtige stenige zijpaden, in omhoog
en omlaag zonder duidelijk doel, en nog altijd
is het een weg, met de sporen die daarop wijzen.
Misschien, denk je ergens, halverwege of waar
het ook mag zijn, als je in kalme angst meent
verdwaald te zijn en zelfs de weg terug nooit
meer te zullen vinden, misschien is er een oog
dat deze verwarde weg ziet als een rechte lijn,
als een pijl, die zonder omhaal afvliegt op
het doel. Vertrouw daarom de weg, altijd, want
hoe dan ook, hij komt aan, anders was hij er niet.

T. van Deel
Uit: Nu het nog licht is, 1998

[De foto is gemaakt op de hoogvlaktes van Peru. De Nazcalijnen dateren van rond het begin van onze jaartelling en zijn alleen uit de lucht te zien. Het gedicht is raadselachtig, zowel verontrustend, als troostend. Maar zo is het natuurlijk ook.]

Alleen daarom al tijd voor een nieuw begin. Wat heb ik gelezen in 2011? Meer dan in 2010 in elk geval. Ook het nodige herlezen, waaronder Wolkenatlas van David Mitchell (nog beter dan de eerste keer) en werk van Hella Haasse. In de top 5 de boeken die veel indruk op me maakten. De volgorde is willekeurig.

David Vann – Legende van een zelfmoord
Julian Barnes – Alsof het voorbij is
Thomas Verbogt – Perfecte Stilte
Cees Nooteboom – Scheepsjournaal
Ineke de Jonge – Eigen Terrein

David Vann schrijft de troosteloosheid niet alleen heel mooi op, maar ook heel voelbaar. Het boek is nog lang bij me gebleven. Adembenemend zijn de beschrijvingen van het landschap (Alaska) en de kou. Julian Barnes schrijft over hoe we kijken en onthouden en hoe we daarmee ons levensverhaal maken, over de ruimte die dat geeft, maar waarmee we onszelf ook vast kunnen zetten. De ontdekking van 2011 is Thomas Verbogt. Ik zag hem in Boeken van Wim Brands en las Perfecte Stilte. Maar Verdwenen Tijd is ook heel mooi. Zijn personages zijn mensen die liever alleen zijn, maar daar ook mee worstelen. Cees Nooteboom is oud nieuws natuurlijk, maar ik blijf maar intens van zijn boeken genieten. Veel reisboeken gaan vooral over de reiziger. Bij Nooteboom gaat het vooral over waar hij is (en wat dat met hem doet). Ook een verrassing: Eigen Terrein van Ineke de Jonge. Puntgave verhalen over mensen die in een ongewisse situatie belanden, mooi om het precieze en liefdevolle oog waarmee ze haar personages beschouwt, echte mensen. Vijf is vijf, ik weet het, maar eigenlijk had ik ook De Groep van Mary McCarthy willen opnemen. Een beetje stijf geschreven, maar ik vond de geschiedenis van de vijf of zes vrouwen hartverscheurend (en actueel). [Weer terug in weblogland. Maar misschien niet elke dag.]

Download: Gelezen in 2011

Wachtkamer Union Station, Washington, 1943